Co to jest program Horizon Europe i dlaczego jest ważny?
Horizon Europe to największy unijny program finansujący badania naukowe i innowacje, kontynuujący sukces Horyzontu 2026. Na lata 2026–2027 przewidziano budżet aż 95,5 mld EUR, co czyni go kluczowym źródłem wsparcia dla rozwoju nauki i technologii w Europie. W perspektywie 2026–2027 Komisja Europejska przeznaczyła na program prac około 14 mld EUR, skupiając się na priorytetach takich jak neutralność klimatyczna, sztuczna inteligencja w badaniach oraz wzmacnianie odporności Unii Europejskiej.
Program nie jest ograniczony do sektora naukowego – może z niego korzystać szerokie spektrum podmiotów, od uczelni i instytutów badawczych, przez start-upy i MŚP, aż po duże przedsiębiorstwa i organizacje pozarządowe. Dzięki temu wyniki badań mogą być szybciej i efektywniej wdrażane w praktyce, co zwiększa ich realny wpływ na gospodarkę i społeczeństwo.
Jakie są najważniejsze korzyści finansowe?
Udział w programie Horizon Europe gwarantuje dostęp do znaczących środków finansowych, które pokrywają koszty realizacji projektów badawczych i innowacyjnych. W działaniach badawczo-innowacyjnych dofinansowanie może sięgać do 100% kosztów kwalifikowalnych, natomiast w projektach innowacyjnych dla przemysłu nawet do 70%. Tak wysoki poziom wsparcia umożliwia realizację ambitnych przedsięwzięć, minimalizując ryzyko finansowe uczestników.
Dodatkowo w programie na lata 2026–2027 wprowadzono ułatwienia w procesie aplikacyjnym, takie jak dwuetapowa ocena projektów na 41 wybranych konkursach oraz szersze stosowanie ryczałtowego finansowania, co upraszcza rozliczenia i pozwala skoncentrować się na realizacji celów badawczych.
Dlaczego międzynarodowa współpraca jest kluczowa?
Jednym z największych atutów programu Horizon jest możliwość tworzenia międzynarodowych konsorcjów. Partnerstwo z jednostkami z różnych krajów zwiększa potencjał projektów, umożliwiając wymianę wiedzy, doświadczeń i zasobów. Takie podejście podnosi jakość badań i przyspiesza wdrażanie innowacji na szeroką skalę.
W praktyce udział w konsorcjach daje także dostęp do szerokiej sieci kontaktów i ułatwia transfer technologii. Polskie organizacje już wykazały się dużą aktywnością, zdobywając ponad 927 mln EUR na ponad 1700 projektów, a polskie firmy pozyskały ponad 203 mln EUR, co świadczy o rosnącej pozycji naszego kraju w europejskim ekosystemie badawczym.
Jak program wspiera wdrażanie innowacji i skalowanie technologii?
Horizon Europe nie ogranicza się do finansowania badań – równie ważne jest wsparcie etapów wdrożeniowych i komercjalizacji nowych technologii. Program umożliwia realizację projektów o charakterze innowacyjnym, koordynacyjnym, szkoleniowym i mobilnościowym, co pozwala partnerom rozwijać potencjał i skutecznie wprowadzać rozwiązania na rynek.
W perspektywie 2026–2027 szczególny nacisk kładzie się na obszary takie jak dekarbonizacja, AI w nauce, czyste technologie oraz rozwój talentów badawczych i infrastruktury badawczej. Dostęp do zaawansowanych zasobów i infrastruktury badawczej, a także mechanizmy przyciągania kadr naukowych, takie jak programy mobilności i szkoleń, znacząco zwiększają szanse na sukces projektów i ich trwały wpływ na gospodarkę.
Jakie strategiczne obszary i wyzwania obejmuje program Horizon 2026?
Program prac na lata 2026–2027 stawia na strategiczne wyzwania, które mają kluczowe znaczenie dla przyszłości Europy. Inwestycje kierowane są między innymi na:
- dekarbonizację i transformację energetyczną,
- sztuczną inteligencję w badaniach naukowych,
- czyste technologie i przemysł przyjazny środowisku,
- rozwój talentów badawczych oraz mobilność naukowców,
- wzmacnianie infrastruktury badawczej, co pozwala na dostęp do krytycznych zasobów i danych,
- miejską transformację oraz wsparcie dla przemysłu energochłonnego.
Na te obszary przeznaczono znaczące środki, m.in. ponad 540 mln EUR na Clean Industrial Deal, 90 mln EUR na AI in Science, czy ponad 200 mln EUR na rozwój infrastruktury i programy talentowe. Tak ukierunkowane finansowanie sprzyja realizacji projektów o wysokim potencjale wpływu społecznego i gospodarczego.
Podsumowanie
Udział w programie Horizon Europe na lata 2026–2027 to szansa na pozyskanie znaczącego finansowania, rozwój współpracy międzynarodowej oraz efektywne wdrażanie innowacji. Program wspiera różnorodne podmioty, umożliwiając realizację ambitnych projektów badawczych i przemysłowych, które odpowiadają na najważniejsze wyzwania współczesności. Skupienie się na priorytetach takich jak neutralność klimatyczna, sztuczna inteligencja, czyste technologie i rozwój talentów sprawia, że Horizon 2026 jest nie tylko inwestycją w naukę, ale także w przyszłość europejskiej gospodarki i społeczeństwa.
Dzięki uproszczeniom proceduralnym i szerokiemu wsparciu dla konsorcjów uczestnicy programu mają realną możliwość skalowania swoich technologii i osiągania przewagi konkurencyjnej na rynku globalnym. To wyjątkowa okazja, którą warto wykorzystać, aby przyczynić się do rozwoju innowacyjnej Europy.