Strategiczne cele Horizon Europe 2026-2027
Program Horizon Europe to największa inicjatywa Unii Europejskiej wspierająca badania i innowacje, dysponująca budżetem 95,5 mld EUR na lata 2026-2027, a w ramach dokumentu Work Programme 2026-2027 przeznaczono 14 mld EUR na realizację kluczowych priorytetów. Projekty finansowane w tym okresie odpowiadają na najważniejsze wyzwania współczesności, takie jak neutralność klimatyczna do 2050 roku, rozwój sztucznej inteligencji w nauce oraz promowanie zrównoważonych miast. Wśród głównych celów znajduje się również wsparcie wizji zrównoważonego rolnictwa i systemów żywnościowych, co świadczy o szerokim spektrum tematycznym programu.
Jakie filary i typy projektów dominują w Horizon 2026?
Program opiera się na trzech filarach: Doskonała baza naukowa, Globalne wyzwania i konkurencyjność przemysłu oraz Innowacyjna Europa. Projekty realizowane są w różnych formatach, m.in. jako RIA (Research and Innovation Actions), IA (Innovation Actions) oraz CSA (Coordination and Support Actions). Finansowanie sięga nawet 100% kosztów kwalifikowalnych dla RIA i CSA, a dla IA do 70% w przypadku projektów przemysłowych oraz 100% dla podmiotów non-profit. Taki model wspiera rozwój zarówno badań podstawowych, jak i praktycznych wdrożeń innowacji przemysłowych.
Jakie trendy dominują w programie Horizon 2026?
Wśród najważniejszych kierunków rozwoju znajdują się: neutralność klimatyczna, transformacja cyfrowa, rozwój AI, odporność geopolityczna oraz suwerenność technologiczna, szczególnie w obszarach takich jak sztuczna inteligencja i obliczenia kwantowe. Wsparcie dedykowane jest również czystym technologiom przemysłowym (Clean Industrial Deal) oraz inicjatywie New European Bauhaus, która łączy innowacje z estetyką i zrównoważonym rozwojem.
Jakie sektory i tematy są priorytetowe?
Projekty finansowane w ramach Horizon 2026 obejmują kluczowe sektory gospodarki i nauki, w tym energię odnawialną (np. energia słoneczna, wiatrowa, wodór), technologie CCUS (wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla), a także niskoemisyjne rozwiązania w przemyśle stalowym, cementowym i chemicznym. Ważne miejsce zajmuje również bioróżnorodność i gospodarka o obiegu zamkniętym. Dodatkowo program wspiera bezpieczeństwo jądrowe oraz działania na rzecz łagodzenia i adaptacji do zmian klimatycznych.
Jakie mechanizmy finansowania i wsparcia przewidziano?
Program oferuje finansowanie do 100% kosztów kwalifikowalnych w projektach badawczych i koordynacyjnych oraz do 70% w projektach innowacyjnych skierowanych do przemysłu. Istotnym elementem jest wsparcie dla skalowalnych projektów o znaczącym wpływie klimatycznym. Ponadto przewidziano środki na rozwój infrastruktury badawczej (ok. 50 mln EUR), stypendia dla naukowców (MSCA, 50 mln EUR) oraz program ERA Chairs (240 mln EUR) mający na celu wyrównywanie szans rozwojowych regionów mniej zaawansowanych w zakresie badań i innowacji.
W jaki sposób projekty Horizon 2026 wpływają na transformację europejskiej gospodarki?
Projekty realizowane w ramach Horizon Europe 2026-2027 odgrywają kluczową rolę w transformacji europejskiej gospodarki w kierunku niskoemisyjnym i cyfrowym. Wspierają one transfer wyników badań do przemysłu, co przekłada się na redukcję emisji gazów cieplarnianych w sektorach trudnych do dekarbonizacji, takich jak energetyka, stal, cement i chemikalia. Dodatkowo program promuje rozwój bezpiecznej sztucznej inteligencji wykorzystywanej w nauce, co zwiększa konkurencyjność i odporność europejskiego przemysłu na wyzwania geopolityczne. Wsparcie dla zrównoważonych miast oraz rolnictwa sprzyja tworzeniu bardziej odpornych i innowacyjnych społeczeństw, a powiązania z innymi programami, takimi jak Interreg czy fundusze na innowacje, wzmacniają efekt synergii i skalowalności działań.