Co oznacza zapis „bakterie liczne wpw”?
Wynik badania moczu z określeniem „bakterie liczne wpw” informuje, że podczas oglądania osadu pod mikroskopem laboratorium stwierdziło liczne bakterie w polu widzenia. Skrót „wpw” oznacza „w polu widzenia”, czyli obszar preparatu oceniany przez osobę wykonującą badanie. Słowo „liczne” jest opisem jakościowym, a nie dokładnym pomiarem liczby bakterii w określonej objętości moczu.
Sposób raportowania i progi stosowane w opisach mogą różnić się między laboratoriami. Wyniku „liczne bakterie wpw” nie da się bezpośrednio przeliczyć na liczbę bakterii w posiewie. Nie jest to również samodzielne rozpoznanie zakażenia dróg moczowych. Taki zapis może towarzyszyć infekcji, ale może też wynikać z zanieczyszczenia próbki bakteriami ze skóry lub okolic intymnych.
Dlatego wynik należy rozpatrywać razem z samopoczuciem, objawami, pozostałymi parametrami badania oraz sposobem pobrania moczu. Bakterie wykryte u osoby z typowymi dolegliwościami mogą mieć inne znaczenie niż podobny opis u osoby, która czuje się dobrze.
Jak objawy i pozostałe parametry wpływają na interpretację?
Do częstych objawów zakażenia pęcherza należą pieczenie lub ból podczas oddawania moczu, częstomocz, nagłe parcie na pęcherz oraz ból w dole brzucha. Jeśli takie dolegliwości występują razem z bakteriami w moczu, lekarz może uznać, że potrzebna jest dalsza diagnostyka, w tym posiew.
W ocenie badania uwzględnia się między innymi leukocyty i azotyny. Podwyższona liczba leukocytów może wspierać podejrzenie stanu zapalnego. Azotyny mogą wskazywać na obecność niektórych bakterii, które wytwarzają je w moczu. Żaden z tych parametrów, podobnie jak sama obecność bakterii, nie przesądza jednak o rozpoznaniu. Wynik trzeba zestawić z objawami i ocenić w kontekście klinicznym.
Znaczenie może mieć także liczba komórek nabłonkowych. Ich duża ilość może sugerować, że do próbki dostały się komórki i bakterie z okolic ujścia cewki lub skóry. W takiej sytuacji lekarz może zalecić powtórzenie badania po prawidłowym pobraniu moczu. Przykładowo, liczne bakterie, pieczenie, częstomocz i inne nieprawidłowe parametry mogą skłonić do wykonania posiewu. Natomiast liczne bakterie bez objawów, zwłaszcza przy wielu komórkach nabłonkowych, mogą przemawiać za koniecznością weryfikacji próbki, a nie automatycznego rozpoznania infekcji.
Kiedy warto wykonać posiew moczu?
Posiew moczu pozwala zidentyfikować drobnoustrój, określić jego ilość oraz sprawdzić wrażliwość na antybiotyki. Badanie jest szczególnie przydatne, gdy objawy są nasilone lub nietypowe, zakażenia nawracają, pacjentka jest w ciąży albo lekarz potrzebuje dobrać leczenie do konkretnego wyniku.
W posiewie ilość bakterii podaje się zwykle jako jednostki tworzące kolonie na mililitr, czyli CFU/ml. W definicji istotnej bezobjawowej bakteriurii często stosuje się próg powyżej 105 CFU/ml, ale jego znaczenie zależy od kontekstu i sposobu pobrania próbki. Tego progu nie należy utożsamiać z mikroskopowym opisem „liczne bakterie wpw”. Są to różne rodzaje informacji, uzyskiwane innymi metodami.
Nie każda osoba z bakteriami w moczu wymaga antybiotyku. U osób niebędących w ciąży, które nie mają objawów zakażenia, rutynowe poszukiwanie i leczenie bezobjawowej bakteriurii zwykle nie jest zalecane. Nieuzasadnione stosowanie antybiotyków może wywołać działania niepożądane i sprzyjać narastaniu oporności bakterii. O decyzji o badaniach i leczeniu powinien decydować lekarz na podstawie całej sytuacji, a nie pojedynczego zapisu w wyniku.
Co oznacza bezobjawowa bakteriuria w ciąży?
Bezobjawowa bakteriuria to istotna obecność bakterii w moczu przy braku dolegliwości typowych dla zakażenia. W ciąży wymaga szczególnej uwagi, ponieważ zalecenia przewidują jej wykrywanie i leczenie ze względu na ryzyko powikłań. Dlatego wynik z bakteriami w moczu należy omówić z lekarzem prowadzącym, nawet jeśli nie występuje pieczenie ani częstomocz.
W tej sytuacji ważną rolę odgrywa posiew, który pomaga potwierdzić obecność bakterii i ustalić ich wrażliwość na leki. Dobór antybiotyku powinien uwzględniać wynik posiewu oraz indywidualną sytuację pacjentki. Nie należy samodzielnie rozpoczynać kuracji ani przyjmować leków pozostałych po wcześniejszym leczeniu.
Jak prawidłowo pobrać mocz i kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?
Prawidłowe pobranie ogranicza ryzyko zanieczyszczenia próbki. Mocz należy oddać do jałowego pojemnika, po umyciu okolicy ujścia cewki, pobierając środkowy strumień. Pierwszą porcję oddaje się do toalety, a kolejną do pojemnika, nie dotykając jego wnętrza. Próbkę trzeba dostarczyć zgodnie z instrukcją laboratorium, ponieważ zbyt długie opóźnienie może wpłynąć na wynik.
Jeśli badanie wskazuje liczne bakterie, a nie ma objawów, lekarz może zalecić powtórzenie próbki lub wykonanie posiewu, zależnie od sytuacji. Nie warto samodzielnie rozpoznawać zakażenia ani rozpoczynać antybiotykoterapii wyłącznie na podstawie mikroskopowego opisu.
Gorączka, dreszcze, ból pleców lub boku, wymioty, ciąża albo szybkie pogarszanie się stanu zdrowia wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Gorączka i ból w okolicy lędźwiowej mogą wskazywać, że zakażenie obejmuje nerki. W takich okolicznościach nie należy czekać na samoistne ustąpienie dolegliwości ani sięgać po antybiotyki pozostałe po wcześniejszym leczeniu.
Materiały źródłowe
- https://www.nice.org.uk/guidance/ng109/chapter/recommendations
- https://www.nice.org.uk/guidance/ng109/chapter/Summary-of-the-evidence
- https://www.nice.org.uk/guidance/ng109/resources/visual-summary-pdf-6544021069
- https://www.gov.uk/government/publications/urinary-tract-infection-diagnosis/diagnosis-of-urinary-tract-infections-quick-reference-tools-for-primary-care
- https://www.hopkinsmedicine.org/-/media/antimicrobial-stewardship/bacterial_uti_guidelines.pdf